iDANS 05: “İşte” (30 Eylül – 23 Ekim 2011)

Güncel  sanat,  dans,  tiyatro,  müzik  ve  performansın  çeşitli  ifadelerini  kapsayıp  performativite  ve bedensellik eksenleri üzerinden ortak noktalarını vurgulayan ve her yıl farklı bir konuyu tartışmaya davet eden  iDANS Festivali’nin beşincisi 30 Eylül  – 23 Ekim  tarihleri arasında  İstanbul’un çeşitli mekânlarında gerçekleşecek.  iDANS,  “biDANS:  Misafir  İşler”  adı  altında  kurgulanan  özel  bir  uluslararası  programla önümüzdeki sezon Berlin’de devam edecek.

Bimeras’ın hazırlayıp sunduğu iDANS’ın bu yılki temel kavramsal çerçevesi “İşte” olarak belirlendi.  iDANS çağdaş  gösteri  sanatlarının  her  bir  aşamasının  nasıl  bir  “iş”  teşkil  ettiğini;  endüstriyel  üretim  sonrası “gayri-maddi” emeğin sanatsal çalışmaların işleyiş, kurgulanış ve örgütlenişine nasıl  yansıdığını;  sanatın “yaratıcılık”  eksenli  ekonomik  ve  sembolik  üretime  nasıl  katkıda  bulunduğu  ve  bunları  nasıl dönüştürdüğünü  araştıran  çalışmalara,  gösterimlere,  kamusal  alan  yerleştirmelerine,  sunumlara  ve panellere  yer  verecek.Günümüzün  “yaratıcı  kapitalizminde”  adeta  bir  dansçı  gibi  etimlenen  “yeni işçi”den    fiziksel  ve  zihinsel  hareketliliğe  sahip,  çevik,  esnek  olması,  imgelerin,  fikirlerin,  duyuların  ve jestlerin üretimine ve dolaşımına tüm varlığıyla katkıda bulunması beklenmektedir.

Güncel sanatlar nasıl  işler? Ne  işler? Sanat nasıl bir  iştir? Sanatçı bir  işçi midir? Zanaat ve sanat ayrımı, kol  ve  zihin  emeği  arasındaki  ayrım  geçerli midir?  Yaratıcılığın  bileşenleri  nelerdir?  Günümüz  üretim düzeni  içinde  yaratıcılık  sömürülme  ve  esirleşmenin  bir  aracı  haline  mi  dönüşmüştür?  Yaratıcılığın insanlığın kendini gerçekleştirme ve özgürleşmesindeki rolü nedir?

iDANS Festivali bu yıl da dünyanın dört bir tarafından en yenilikçi ve tartışma açan sanatçıları bu konular çerçevesinde İstanbul’da buluşturacak.

Festival Programına Genel Bakış

Festival  program  iDANS’ın  kendi  ortak  yapımlarının,  festival  için  özel  yaratımların,  film  gösterimi  ve konuşmaların  da  yer  aldığı  25  proje  sunuyor.  Bunların  yanı  sıra  festival  iki  de  eğitim  ve  kapasite geliştirme projesine ev sahipliği yapıyor.

Araştırma ve Kapasite Geliştirme Programları

Europe In Motion

iDANS  05, 30 Eylül – 10 Ekim tarihleri arasında yetişmekte olan koreograflar için düzenlenen uluslararası gezici gelişim programı “Europe In Motion”a ev sahipliği yapıyor. Avrupa Birliği destekli olup Springdance (Utrecht, Hollanda) tarafından başlatılan proje, Brut (Viyana, Avusturya), Dance 4 (Nottingham, İngiltere) ve iDANS’ın (İstanbul) partnerliğiyle gerçekleşiyor.

Danışmanlar  ve  grup  üyeleri  arasında  gerçekleşecek  yoğun  bir  diyalog  ve  tartışma  oturumlarının  yanı sıra,  katılımcılar  iDANS  05’in  kaygıları  ve  sorularıyla  ilgili  “ilk  önerme”lerini  ve  yapım  aşamasındaki çalışmalarını geliştirme  şansına  sahip olacaklar. Bunları 9 Ekim Pazar günü  saat 14:30’dan 19:30’a dek süren bir programla paylaşacaklar.

EIM’ın  İstanbul  durağının  danışman/koçları  ünlü  koreograflar  Jonathan  Burrows  ile  Mustafa  Kaplan olacak. Her bir partnerin aday göstermesiyle  seçilen umut  vadeden  koreograflar  ise: Özlem Alkış, Ewa Bankowska, Clélia Colonna, Florentina Holzinger, Simone Kenyon, Sara Lindström, Ana Pi, Simon Tanguy, İlkay Türkoğlu ve Şebnem Yüksel.

Kritik Çaba

Geçtiğimiz yıl Jardin d’Europe etkinliklerinin bir ayağı olarak  iDANS kapsamında düzenlenen uluslararası sahne  sanatları  yazarlığı  atölyesi  “Kritik  Çaba”nın  Türkiye’den  katılımcılardan  oluşacak  versiyonu iDANS’ın  bu  yılki  programında  yer  alıyor.  Çağdaş  dans  ve  performans  sanatları  yazarlığında uzmanlaşmakta  olanlara  yönelik  bir  eğitim  ve  kapasite  geliştirme  programı  olan  Kritik  Çaba,  dans alanındaki  eleştirel  pratiklerin  sorun,  sorumluluk  ve  sorgularıyla  yüzleşerek  nitelikli  olduğu  kadar erişilebilir eleştirel bir yazın kültürünün gelişimine katkıda bulunmayı hedefliyor.

23 Eylül – 23 Ekim arasında  yapılacak bir dizi oturum,  seminer  ve  tartışmadan oluşan Kritik Çaba aynı zamanda  iDANS’ın  misafir  yazarlık  programıdır.  Katılımcılar  festival  boyunca  tüm  etkinlik  ve performansları  takip  edecek  ve  bunlarla  ilgili  değerlendirmelerini,  eleştirilerini,  söyleşi,  makale  ve denemelerini festival blogu idansblog.org üzerinden yayımlayacaklardır.

Özgün bir Sosyal Yaratıcılık Projesi

iKEDİ

iKEDi 2010  yılında  iDANS’a paralel bir  sosyal  yaratıcılık projesi olarak  tasarlanmıştı. 2011’de her  ay  iki okulda  devam  etmekte  olan  iKEDİ,  Eylül  2011  itibariyle  yeniden  İstanbul  sokaklarında  olacak  ve  yıl boyunca İstanbul’un 28 mahallesinde çok farklı kesimleri yaratıcılığın keyfi etrafında birleştirecek.

Festivalden Seçmeler

Zanaatkârlar

Fase

Öncü  koreograf  Anne  Teresa  De  Keersmaeker’in  dünya  dans  sahnesine  ilk  çıkış  yaptığı  1982  tarihli  eser  Fase,  Amerikalı minimalist besteci Steve Reich’ın dört bölümden oluşan kompozisyonu üzerine temelleniyor. Dans tarihinin yapı taşlarından biri  olarak  kabul  edilen  bu  eser,  De  Keersmaeker’in  kendine  özgü  matematiksel,  net  ve  hipnoz  etkisi  yaratan  stilini müjdelemişti.  Sanatçı,  Fase’in  getirdiği  uluslararası  başarı  üzerine  ünlü  topluluğu Rosas’ı  kurmuştu.  Türkiye’de  ilk  kez gösterilecek olan eseri Anne Teresa De Keersmaeker’in şahsen icra edecek olması ayrıca heyecan verici!

Rosas/Anne Teresa De Keersmaeker – Fase | 30.09.2011 | Fulya Sanat | 20:30

Ucuz Konferans ve İnek Parçası

İstanbullu çağdaş dans  takipçilerinin 2.iDANS’tan hatırlayacağı  ikili  Jonathan Burrows ve Matteo Fargion bizleri yaratıcılığın, yaratım  süreçlerinin  ve  ortak  çalışmanın  türlü  aşamalarına  dair  aydınlatıcı  olduğu  kadar  esprili  bir  tanıklığa  davet  ediyor. Performans İngilizcedir.

Jonathan Burrows & Matteo Fargion – Cheap Lecture ve the Cow Piece | 01.10.2011 | garajistanbul | 18:30

Ben ben değilim, at benim değil...

Dünyaca  ünlü  çizim  ve  animasyon  ustası  William  Kentridge  sanatsal  kimliğinde  yaşadığı  bir  takım  bölünmeleri  Nikolai Gogol’un “Burun” adlı kısa öyküsünden yola çıkarak muhteşem animasyonları, olağanüstü hikayeciliği ve samimi performansı aracılığıyla inceliyor.

William Kentridge – I am not me, the horse is not mine | 06.10.2011 | garajistanbul | 20:30

Görev, Ödev, Misyon

Eskiyeni

1997 yılından bu yana birlikte  çalışan Mustafa Kaplan  ve  Filiz Sızanlı,  Eskiyeni’de kendi  tarihçelerini yorumluyor  ve mevcut repertuarlarından yeni bir eser yaratıyorlar.

Taldans (Mustafa Kaplan ve Filiz Sızanlı) – Eskiyeni | 01.10.2011 | MSGSÜ Bomonti Kampüsü Şebnem Selışık Aksan Sahnesi | 20:30

Allege

Geçtiğimiz  yılın Avrupa  sahnesinin  en  fazla  dikkat  çeken  genç  koreograflarından  Clément  Layes,  Allege’de  bir  bardak  suyu önemli bir  iş yaparcasına büyük bir ustalıkla başının bir tarafından alnına doğru sallaya sallaya taşıyor. Ancak çok  geçmeden anlıyoruz ki bu tür etkileyici ve olağanüstü yetenekler sirk cambazlıklarından öte  bir şeylere işaret ediyor.

Clément Layes/Public in Private – Allege | 19.10.2011 | MSGSÜ Bomonti Kampüsü Şebnem Selışık Aksan Sahnesi | 20:30

Görünmez İş(çi)ler

If a window would open

If a window would open (Bir pencere açılsaydı)  ile Türkiye’de  ilk kez sahne alan Portekizli yönetmen Tiago Rodrigues bizlere medya  çalışanlarının  işleri  gereği  açmaya  çalıştıkları  pencerelerden  yansıyan  çok  katmanlı  dilsel,  teatral   ve  duygulanımsal kırılma noktalarını gösteriyor.

Tiago Rodrigues/Mundo Perfeito – If a window would open | 02/03.10.2011 | garajistanbul | 20:30

ÇOK

“Bir beden  kaç  farklı bedeni  kendi üzerinde  taşıyabilir?”  sorusunu  araştıran  ÇOK’ta  İstanbul’daki dansçılar,  koreograflar  ve güncel  sanatçıların  öykülerini  anlatan  Orhon,  çağdaş  bir  romancı  gibi  farklı  sesleri,  duruşları,  tavırları  ve  sözle  ifade edilemeyecek olanları bedenleştiriyor; ortaya çıkan performans eğlenceli ve zekice.

Ayşe Orhon – ÇOK | 08.10.2011 | garajistanbul |20:30 (Performance in English) | 09.10.2011 | garajistanbul |20:30 (Türkçe performans)

Eionometry

Geçen  yılki  iDANS  kapsamında  verilen  Prix  Jardin  d’Europe  ödülünün  sahibi  E.I.O  topluluğu  yeni  işlerinin  ilk  gösterimi  ile festivale  geri  dönüyor.  Topluluk,  sanatın  çağdaş  değeri  ve  sanatçıların  işçi  olarak  durumlarına  dair  araştırmalarına  devam ediyor.

Maria Baroncea, Dragana Bulut, Eduard Gabia –  Eionometry | 17.10.2011 | MSGSÜ Bomonti Kampüsü Şebnem Selışık Aksan Sahnesi | 20:30

Guintche

Lizbonlu  genç dansçı  ve  koreograf Marlene  Freitas,  Josephine Baker-vari bir  tavır  ile,  işçi,  egzotik,  cazibeli, dansçı bedenin istenenden de ötesini veren, kendiyle beraber herkesi yoran, katmanlı bir performans geliştiriyor.

Marlene Monteiro Freitas – Guintche | 18.10.2011 | MSGSÜ Bomonti Kampüsü Şebnem Selışık Aksan Sahnesi | 20:30

Sokak Satıcıları

Satılık Dans

Sanat ve sanatçı ne ölçüde birer tüketim nesnesi olarak düşünülebilir? Eğer öyleyse dansın bugünkü piyasa değeri nedir? Bu basit kurgulu fakat taşı gediğine koyan kamusal alan peformansıyla Grupo Oito çeşitli dans teknikleriyle donanımlı bedenlerini satışa çıkararak sanatsal tüketim ve beğeninin dinamiklerini sorguluyor.
Grupo Oito – Dance for Sale 14/15/17.10.2011 | Kadıköy Meydanı/Sultanahmet Meydanı/Bebek Parkı | 11:00, 15:00, 18:00

Serbest Seans

Daha  önce  Wim  Vandekeybus’un  topluluğu  Ultima  Vez’de  çalışan  bu  iki  mükemmel  dansçı,  koreograf  olarak  da  özenli çalışanlar olduklarını kanıtlıyorlar. “Mistik bale”lerinin kamusal alan/mekân odaklı versiyonunda izleyiciyi de bu eşsiz hareket dilin üretimini paylaşmaya davet ediyor.

Thomas Steyaert and Raul Maia – Free Sessions | 18/19.10.2011 | Beşiktaş Meydanı | 11:00 , 13:00, 17:00

Sakin

Inhabitant  (Sakin)  kent  merkezlerindeki  işçi  sınıfı  mekânlarına  odaklanan  bir  kamusal  alan  projesi  olup  bu  mekânların beklenmedik kullanımlara ve yaşayışlara nasıl mesken olabildiğini göstermeyi hedefler.

Sello Pesa and Vaughn Sadie– Inhabitants | 19/20.10.2011 | Mekân bilgisi 15 Ekim’de açıklanacaktır | 18:30

Aynı Masada

Fransız koreograf Loïc Touzé ve eğitimci Anne Kerzerho tarafından tasarlanıp geliştirilen ve İstanbullu sanatçılar tarafından bir yıl  süren  bir  araştırma  sonucu  hayata  geçirilen  Aynı Masada  beden  bilgisi  üzerinden  gerçekleşen  ve  farklı  mesleklerden insanları bir araya getiren bir platform sunuyor.

Loïc Touzé, Anne Kerzerho ve diğerleri. – Around the Table | 22.10.2011 | Mekân bilgisi 15 Ekim’de açıklanacaktır| 17:00

iDANS ile Şova Devam!

The Show Must Go On

Çağdaş koreografinin en önemli ustalarından Jérôme Bel’in ilk kez 2001 yılında sahnelenen The Show Must Go On adlı eseri 5. iDANS Festivali kapsamında tamamen yerli bir sahne ekibi  ile yeniden yorumlanıyor. Eser danslarıyla ve dansçılarıyla olduğu kadar kavramsal önerileriyle de iDANS Festivali’nin en kaçırılmaması gerekenleri arasında.

Jérôme Bel – The Show Must Go On | 22/23.10.2011 | Fulya Sanat | 20:30

Gelecek İşler

biDANS: Berlin’de “Misafir İşler”

iDANS bu yıldan başlayarak festivalin bir bölümünü her yıl bir başka Dünya kentine taşıyacak. Birinci durak Berlin!

iDANS  önümüzdeki  sezon  Türkiyelilerin  Almanya’da  “Misafir  İşçi”  olarak  göçmenliklerinin  50.  yılı vesilesiyle  özel  bir  uluslararası  programla  Berlin’de  misafir  olacak.  İşin,  yaratıcılığın,  üretkenliğin  ve “yeniliğin” değişen anlamları; işle ilgili toplumsal hareketlilik ve göçle ilgili konular; yabancı düşmanlığı ve “entegrasyon” problemlerinin üzerine yeni yabancılaşmalar doğuran,  iş ve hayat arasındaki ayrımın yok olduğu,  boş  zaman  mefhumunun  ortadan  kalktığı  güvencesiz  iş  koşulları  çeşitli  sahne  gösterileri  ve toplantılarla ele alınacak.

Biletler:

Tüm festival biletleri garajistanbul gişesinde satışa sunulmuştur.
MSGSÜ Bomonti salonunda yalnızca o akşamki gösterinin kalan biletleri satılacaktır.
Beşiktaş Fulya Sanat dışındaki mekanlardaki gösterilerin biletleri Biletix’ten de alınabilir.
Beşiktaş Fulya Sanat’ta gerçekleşecek gösterilerin biletleri Fulya Sanat gişesinden ve fulyasanat.org web sitesinden de temin edilebilir.

Bimeras

Bimeras,  Türkiye’nin  çağdaş  sanatlarda,  özellikle  de  çağdaş  sahne  sanatları  alanında  uluslararası  ilişkilerine  destek  olma amaçlı,  yaklaşık  10  yıldır  süren  bir  çabanın  ürünü  olarak  kuruldu.  Birikimini  2007  yılında  en  üst  noktaya  taşıyan  vakıf, Türkiye’ye ve  İstanbul’a bir  çağdaş dans  ve performans  festivali  kazandırdı. Bimeras, üç ayrı Avrupa Birliği Kültür Programı projesine  katılma  başarısı  göstererek,  Türkiye’nin  uluslararası  projelerde  aktif  partner  olarak  yer  almasına  önemli  bir  katkı  sağlıyor.

İDANS Uluslararası Çağdaş Dans ve Performans Festivali

Bimeras’ın on yıllık uluslararası tecrübesinin sonucu olarak İstanbul’da düzenlenen, içerik ve tarz olarak dünyanın en seçkin ve prestijli festivalleriyle aynı kulvarda yarışan, Türkiye’nin tek uluslararası çağdaş dans ve performans festivalidir. Çağdaş dansın bir sanat dalı olarak algılanmasına katkıda bulunmayı ve bu konuda yeni bir bilinç yaratmayı hedefleyen iDANS, bu lanın en önemli ustalarını her yıl İstanbul’da buluşturuyor.

Bimeras Yön. Kur. Bşk. ve iDANS Festivali İdari ve Sanatsal Koordinatörü: Aydın Silier

iDANS Festivali Sanatsal Programlama ve Araştırmalar Yönetmeni: Gurur Ertem