4 Parça 9 Kadın 7 Ayrı Hikaye: Jinên Çavên Rê

4-parca-9-kadin-7-ayri-hikaye--jin-n-cav-n-r-Kürdistan’ın 4 parçasından 9 kadın, DAİŞ’in zulmüne karşı 7 farklı kadının direnişini konu alan “Jinên çavên rê” adlı tiyatro oyununda oynamak amacıyla Güney Kürdistan’ın Duhok kentinde bir araya geldi. Oyunun yazarlığını ve yönetmenliğini Diyalog Tiyatro Grubu’ndan İhsan Osman yapıyor. Aralık ayı başlarından Duhok’ta çalışmalarına başlanan oyunda, Kuzey Kürdistan’dan 2, Rojava’dan 1, Doğu ve Güney Kürdistan’dan da 6 kadın oyuncu bulunuyor. Oyunda sadece bir erkek tiyatro oyuncusu rol alıyor. Ocak 2015’in ilk haftasından çalışmaları tamamlanması beklenen oyun, 10 Ocak’ta Duhok’ta ilk prömiyerini gerçekleştirecek. Burada gerçekleştirilecek olan prömiyerin ardından oyun, Hewlêr, Süleymaniye, Amed, İstanbul ve Avrupa’da sahnelenecek.


Oyun, Kürdistan’ın dört parçasında tiyatrocuların bir araya gelerek, oynayacağı ilk tiyatro oyunu olması itibariyle dikkat çekiyor. Daha önce Sinema alanında oyunculuk dışında Kürt sanatçılar her hangi bir sanatsal projede ortak fikir alışverişinde bulunmuş değildi. 

Oyun, DAİŞ ve benzeri çeteler tarafından alıkonulan 7 Kürt kadınının, götürüldükleri kamplardaki ruh halini konu edinirken, kadınların çetelere karşı mücadelesi ele alınıyor. 

Rugeş Kırıcı: Kürdistan kadınlarının yaşadığı sorunlarının yansıması

Kuzey Kürdistan’da tiyatro oyununda yer alana İstanbul Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM) Tiyatroya Jiyana Nû oyuncusu Rugeş Kırıcı, Diyalog Tiyatro Grubu’nun daveti üzerine oyuna katıldıklarını söyledi. Kırıcı, oyun konusunun Kürdistan’ın bütün parçalarındaki kadınları ilgilendirdiği ve Kürdistan’ın bütün parçalarında kadınların oyunda yer aldığını dile getirdi. Kürdistan’ın 4 parçasından kadınların oyunda yer almasından kaynaklı, Kürdistan’ın 4 parçasından kadınların yansımasını bulduğunu kaydeden Kırıcı, “Rojava’dan göç etmek zorunda kalan bir kadın arkadaş var. Yine Başurlu (Güneyli) ve Rojhilatlı (Doğulu) kadın arkadaşlar var oyunun içerisinde. Oyun Kürtçe ama herkes kendi lehçesi ile konuşuyor. Bu da aslında Kürdistan’da bütün kadınların yaşadığı sorunların yansımasını gösteriyor” dedi. 

‘Kobanê direnişi bizi buluşturdu bu ortak oyunda’

Bu türden ortaklaşılarak yapılan oyunlara Kürdistan’daki sanat çalışmalarının ve sanatçıların ihtiyacı olduğunu aktaran Kırıcı, “Sanatsal olarak bir birimizi tanıma imkanımız oluyor, ürünlerimizi bir birimize taşıma imkanımız oluyor, Ama şu ana kadar sinema oyunlarında ortaklaşma yapılabildi. Tabi Kobanê olayı işi çok farklı bir boyuta taşıdı. Dünyanın buluştuğu, ortak bir nokta haline geldi. Dolayısıyla bütün Kürtlerin özlemi, sevinci hala orada. Ve dünyanın hayretler içerisinde baktığı, izlediği, takip ettiği bir direniş var. Hepimizi de ulusal boyutta bir noktaya taşıdı” ifadesinde bulundu. 

‘Kaynağımızdan beslenme konusunda eksik kaldık’

Birlikte çalışmalar yaparak sanatsal olarak eserler ortaya çıkarmak bakımından bugüne kadar eksik kaldıklarını ifade eden Kırıcı, “Kaynağımızdan beslenme ve ortaya çıkarma ve bunu sunma konusunda biraz gerideydik ama bundan sonraki aşamada ben bunun aşılacağına inanıyorum. Adımları da ufak ufak atılıyor” dedi. 

Berfin Emektar: Bu proje ile sanatta da sınırları kaldırıyoruz

Oyunda yer alan bir diğer tiyatrocu Diyarbakır Şehir Tiyatrosu oyuncusu Berfin Emektar ise böyle bir süreçte bu projenin kendilerinin heyecanlandırdığını ifade ederek, “4 parçadaki Kürt kadınlarıyla çalışıyoruz. Bunun başka bir anlamı da var. Bir kadın projesi ve sınırları kaldırıyoruz artık. Biz sınırları aramızda istemiyoruz. Artık bu süreçte tiyatrocular olarak ‘biz ne yapabilirizin’ en iyi örneği olacak. Uzun bir süredir tiyatroda bir kadın projesi yaratılmadı. Bu açıdan biz açısında önemli ve yaşanan bir konuyu gündemine alıyor. Bu yönlü bir ağırlığı var” dedi. 

‘Bu projenin temelini Kobanê ve Şengal direnişi oluşturuyor’

Bu projenin yaratılmasından Kürt kadınlarının Şengal ve Kobanê’de gösterdiği direnişin şüphesiz çok büyük etkisinin olduğunu söyleyen Emektar, “Bu projede kesinlikle YPJ’nin rolü çok büyüktür. Artık sadece Kürdistan’da değil, dünya çapında bizi başka bir aşamaya getirdi. Artık biz birçok şeye cesaret edebiliyoruz. Bu oyunda aslında bunun örneğidir. Bunun da temelinde Kobanê ve Rojava direnişi yer alıyor. Başur’da da büyük bir etkisi oldu. Hem kadın bakış açısında hem de ulusal birlik açısında büyük bir etki var. Bunu da halkın içerisinde görüyoruz. Kobanê direnişi ile çok şey değişti 4 parça Kürdistan’da. Şunu diyebiliriz ki bu proje kaynağını Kobanê ve Şengal direnişinden alıyor” diye konuştu. 

‘Bu proje 4 parça Kürdistan’ın projesi’

Bu türden çalışmaların Kürdistan ulusal birliğini sağlama açısından önemli olduğunu söyleyen Emektar, “Düşmanın koyduğu sınırları bizim kaldırmamız, siyasi ve politik açıdan sorunlar çıkabilir, ancak biz sanatsal olarak ne kadar kaldırırsak bu sınırları, o kadar kaldırılmak zorunda kalınır. Sanat ile bu var olan siyasi sorunları ortadan kaldırabiliriz. Bu projede bu yönlü bir proje. Bu proje sadece birilerinin değil, 4 parça Kürdistan’ın projesi” şeklinde konuştu.

Doğu News