Yeni Kütüphaneler Genelgesi Neyi Değiştirecek?

Mimesis Haber / Hatırlanacağı gibi bir ay önce Mimesis Dergisi’nin 19. sayısı, içerisinde Antik Yunan dönemine ait çanak ve çömleklere ait çizimlerin yer aldığı bir makale gerekçe gösterilerek Elazığ İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü tarafından “müstehcen” ilan edilmişti. Kütüphane Müdürü Ahmet Pirinççi Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi’ne bir dilekçe göndererek, Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü tarafından, aralarında Elazığ Baskil İlçe Kütüphanesi’nin de bulunduğu Türkiye’deki 100 ilçe kütüphanesine gönderilen bu derginin bundan sonra Elazığ’daki kütüphanelere gönderilmemesini talep etmişti. Durumun ulusal basına yansıması ve oluşan tepkiler sonrasında Kütüphaneler Genel Müdürlüğü’nden bir yetkili Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi’ni arayarak konuyla ilgili üzüntülerini bildirmişti. Bu gelişmenin ardından Mimesis Dergisi Yayın Kurulu bir açıklama yayınlayarak, söz konusu jestin kendilerini ümitlendirdiğini ama Bakanlık’tan çok daha somut adımlar atmasını beklediklerini dile getiren bir bildiri yayınlamıştı.

Aradan geçen zaman içerisinde Mimesis Dergisi Yayın Kurulu, bu ve benzeri durumların önüne geçmek için yapılabilecekler üzerine görüş alış verişinde bulunmak ve Baskil örneğinde yaşanan olumsuzluğu Kütüphaneler Genel Müdürlüğü ile ortak faaliyetler düzenleyerek bir nebze olsun olumlu hale getirmenin yollarını aramak için yetkililerden randevu almaya çalıştı. Başlangıçta hemen verilen bu randevu ardından birimlerin yoğunluğu gerekçe gösterilerek ertelendi ve gerçekleştirilemedi.

Tam olayın sürüncemede bırakılarak unutturulmaya çalışıldığı yolunda bir kanaat oluşamaya başlayacakken 24 Temmuz Salı günü  Kültür Bakanlığı büründüğü sessizliği bozarak konuyla ilgili bir genelge yayınladı. 11.01.2012’de yayınlanan Halk Kütüphaneleri Yönetmeliği‘ne  ek olma mahiyeti taşıyan bu genelge anladığımız kadarıyla Bakanlık yetkililerince konuya bir nebze olsun çözüm bulmak amacıyla oluşturulmuş durumda.

İlk incelemede edindiğimiz izlenime göre genelge, yönetmelikte taslak halinde ortaya konulmuş kimi uygulamaları ayrıntılandırmaya yönelik olarak hazırlanmış. Konuya Mimesis Dergisi’nin 19. sayısı nedeniyle yaşanan tartışma bağlamında bakarsak, bu genelgenin iki önemli konuya açıklık getirmeye çalıştığını söyleyebiliriz. Öncelikle bu genelgeden sonra yerel kütüphanelere yönelik materyal alımlarında, yerel komisyonların inisiyatifi artacak gibi görünüyor. Diğer bir deyişle, örneğin ilçe kütüphaneleri, il halk kütüphanelerinden kendi okurunun taleplerine uygun kitapları satın almasını talep edebilecek. Genelgede konuyla ilgili şu ifadeler yer alıyor:  “İldeki kitap alımlarında ilçelerden gelen listelere öncelik tanınır ve mutlak suretle ilçelerin istekleri gözetilir.” Aslına bakılırsa eski yönetmelikte de yerel kütüphanelerin kitap alımlarında söz hakkı bulunuyordu ama yeni genelge vurguyu yerel komisyonların yetkilerine yaparak yerel kütüphanelerin bütçeyle orantılı biçimde bu konuda daha fazla söz sahibi olmasına yol açmayı amaçlıyormuş gibi görünüyor. Hatırlanacağı gibi Mimesis Dergisi Baskil İlçe Halk Kütüphanesi’ne gönderilirken yerel komisyonun inisiyatifi doğrudan referans alınmamış, dergi Kütüphaneler Genel Müdürlüğü tarafından satın alınarak ilçeye  gönderilmişti. Genelgeden sonra bu uygulamanın nasıl işleyeceği merak konusu. Genelgede, “çocuklara yönelik olarak hazırlanmamış bir yayının çocuklar için zararlı ilan edilmesi” türünden saçma durumların yaşanmaması için kütüphaneler bünyesindeki çocuk ve gençlik bölümlerinin organizasyonunun nasıl olacağına da açıklık getiriliyor. Konuyla ilgili 38. Madde’de, bu bölümlerin kütüphane içerisinde çok açık biçimde birbirinden ayrılması ve buradaki standartların okur gruplarının ihtiyaçları doğrultusunda iyileştirilmesi yolunda direktiflere yer veriliyor.

Genelgenin ilçe kütüphanelerinde nasıl yorumlandığı ve neleri değiştirmesi gerektiği konusunda bir fikir edinmek için söz konusu olayın yaşandığı Elazığ Baskil ilçesinde bir araştırma yapmaya karar verdik. Konu henüz çok yeni olduğu için konuyla ilgili konuştuğumuz görevliler fazla bir yorumda bulunamadılar. Bunun üzerine Mimesis Dergisi ile ilgili durumu araştırmaya karar verdik. Elde ettiğimiz bilgilere göre dergi şu an için kütüphane dahilinde ama valilik ve kaymakamlık emri ile yönetmeliklerde belirtilenin aksine “açık dergi rafında” tutulmuyor. Şu an konuyla ilgili yürütülen soruşturma sonuçlanana kadar derginin ayrı bir rafta tutulmasına ve herhangi bir talep olduğunda görevli tarafından okura verilmesine karar verilmiş durumda. Soruşturmanın mahiyeti konusundaki sorularımıza çok ayrıntılı yanıtlar alamadık. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye ulaşmak için Elazığ İl Halk Kütüphanesi Müdürü Ahmet Pirinççi’ye ulaşmak istediğimizde kendisinin yıllık iznini kullanmakta olduğunu öğrendik. Kaymakamlıkla yaptığımız görüşmelerden de bir sonuç alamadık ve Kaymakam Oğuz Bingöl’e ulaşma  girişimlerimiz şu ana kadar sonuçsuz kalmış durumda. Konuyla ilgili fikirlerini aldığımız Elazığ ve Baskil’de yaşayan çeşitli kişiler konunun bu hale gelmesinde özellikle Baskil Kaymakamı Oğuzhan Bingöl’ün rolünün büyük olduğunu, bunun bir kaç velinin işi olduğuna inanmadıklarını belirttiler.

Baskil’de durum böyleyken ve bazı ifadelere göre kamu yöneticileri bile töhmet altındayken Bakanlığın yayınladığı ve gönderilen bir üst yazıyla bundan böyle “uygulamaların … uygunluğunun Bakanlıkça titizlikle takip edileceği”nin vurgulandığı genelge gerçekten de işe yarayacak mı bunu zaman gösterecek.

Mimesis Haber