Rimini Protokoll, İstanbul’da!

6. iDANS Uluslararası Çağdaş Dans ve Performans Festivali “belgesel tiyatronun” en ilginç örneklerinden birini davet etti.

Dünyanın dört bir tarafındaki somut durumlardan yola çıkarak, yoğun bir keşif süreciyle hazırladıkları eserlerle tanınan Berlinli tiyatro topluluğu Rimini Protokoll’un Mısır’ın başkenti Kahire’de müezzinlerle birlikte gerçekleştirdikleri çalışmaları Radyo Müezzin, Goethe-Institut Istanbul’un katkılarıyla 4 ve 5 Ekim tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde sahnelenecek.

Kahire’de üç ay süren araştırmalar ve provalardan sonra 2009’da Berlin’de ilk-gösterimini yapan oyunda, dört Mısırlı müezzin Avrupa kamuoyunda genellikle tek bir boyuta ve düşmana indirgenen dini bir kültürün bireysel temsilcileri olarak, parçası oldukları geleneğin çok-yönlülüğünü ortaya koyuyorlar. Genellikle camilerde yatıp kalkan ve nadiren uzak köylerde yaşayan ailelerinin yanına gidebilen, müminleri ibadete çağırma vazifelerinin yanında, ibadet mahallinin bakımını, caminin temizlik işlerini de yapan Kahireli müezzinler devlet tarafından istihdam ediliyorlar. Ezan vakti geldiğinde, “bin caminin kenti” olarak anılanKahire’nin semalarında oluşan, namelerin birbirine karıştığı ses örtüsü ne kadar ahenkliyse, oyunun kahramanları olan hakiki müezzinlerin ulvi görevlerini seçmelerine yol açan tesadüfler ve kişisel kararlar da bir o kadar çeşitli.

Radyo Müezzin’in çıkış noktasını Mısırlı devlet yetkililerinin ezanın tüm camilerde tek bir merkezden okunmasını ve radyo aracılığıyla canlı olarak yayınlanmasını öngören planı oluşturuyor. Bir yandan teknoloji çağında ezanın dönüşümü gündeme taşınırken, öte yandan tiyatro sahnesi, müezzinlerin anlattıkları hikâyeler, söyledikleri ezan nameleri ve video görüntüleriyle, “oyunun kahramanlarının” doğrudan ve özgürce seyirciyle iletişime geçtiği bir alana dönüşüyor.

“Gerçekliğin üzerindeki örtüyü kaldırarak onu bütün yönleriyle sıradışı perspektiflerden sergilemeyi amaçladığını” söyleyen Rimini Protokoll’un bu oyunu yıllardır, Avignon Festivali gibi birçok önemli uluslararası tiyatro festivalinde sunulmuştu. Radyo Müezzin iDANS Festivali kapsamında ilk defa çoğunluğu Müslüman olan bir ülkede gösteriliyor. Ancak, belgesel tiyatronun bu örneği Türkiyeli tiyatro-severler açısından da farklı bir çalışma… Çok sayıda insan müezzinlere ve onların yaşamlarına bu kadar yakın olma imkânı bulacak.

Merkezi ezan uygulaması Türkiye’de de 1990’ların sonunda uygulamaya koyulmaya başlanmış, daha sonra kaldırılmıştı. Merkezileşme, “teksesleştirme” ve mekanikleşme süreçleriyle ilgili Türkiye’de de tartışılan konuları gündeme getiren Radyo Müezzin, bu yıl gözlerini hem batıya hem doğuya çeviren ve kültürlerin etkileşimini inceleyen iDANS Festivali’nin zengin programının bir parçası. Bu oyunla ilgili daha ayrıntılı bilgi ve festival programı için www.idans.info internet adresine başvurulabilir. (Ağustos sonu itibariyle)

Haberler