İKSV Tiyatro Festivali’nde “Kayıp Çocuklar Şehri”

Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında Laboratuar, (Performans Sanatları Araştırma ve Proje Laboratuarı) 24 ve 25 Mayıs tarihlerinde Şehr’ü Evlad’üz Ziyan: Kayıp Çocuklar Şehri isimli gösteriyi sergiledi. Şafak Uysal tarafından tasarlanarak yönetmenliği üstlenilen, özgün metni Beliz Güçbilmez’e ait olan gösteri, Laboratuar’ın sahne dili arayışının uzantısı olarak deneysel nitelikler taşıyan bir çalışma. İlk kez 2007 yılında oluşturulan bu proje, metnin de eklenmesiyle yeniden ele alınarak bugünkü haline ulaşmış. Stop-motion dans tekniği, minyatür sanatı ve radyo tiyatrosunun imkanlarından beslenen gösteri boyunca, dans ve tiyatro, ses ve imge, metin ve hareket, icracı ve teknisyen ikilileri birbirleriyle etkileşim halinde gösteriyi taşırken bu ikililer arasındaki ilişkinin de sorgulanması hedeflenmiş.

Kayıp Çocuklar Şehri’nin, deneysel niteliğinin yanısıra, Türkiye tarihi açısından önemli bir konuyu sahneye taşıması, gösteriyi ayrıca dikkate değer kılıyor. “Bir telafi çabasının hikayesi bu. 80’lerde çocuk olmuş, ama sadece 80 sonrasını hatırlayan birilerinin hikayesi bu. Her şeyden sonra bir Ankara hikayesi işte bu…” 80 öncesini “hatırlamayan” darbe kuşağı gençleri, bir barda hem kendilerini hem de düşlerini arıyor. Aniden ve mütemadiyen patlak veren gökgürültüsü ve yağmur, hayatın akşını sekteye uğratarak getirdiği sularla birlikte gençleri sürüklüyor; adeta nefes almalarına imkan tanımıyor. Aslında, 12 Eylül darbesinin, darbe kuşağı açısından yarattığı boşluk ve çıkmazı, yok ettiği pek çok şeyi anlatıyor yağmur ve biriken sular. Gençlerin durumuna eşlik eden ve aslında bu durumun bir uzantısı olan Ankara şehrinin öyküsü, metnin de desteği ile, cumhuriyet dönemi öncesinde kendi halinde bir köylü olan Ankyra’nın, cumhuriyet dönemi ile birlikte “modernleştirilmesiyle” anlatılıyor. Henüz tamamlanmamış bu tarihin ve gençlerin öyküsü, henüz yazılmamış bir sonla seyirciye aktarılıyor.

2003 yılında İstanbul ve Ankara’da performans sanatları alanında çalışanların biraraya gelmesiyle kurulan Laboratuar, önceki yıllardaki projelerinde olduğu gibi bu projesi ile de farklı bir sahneleme arayışından beslenen deneyselliği ortaya koyuyor.

Sezin Gündoğan / Mimesis