Kadının Tiyatro Sahnesindeki Serüveni

8 Mart Dünya Kadınlar Günü yaklaştıkça, kadını konu alan etkinlik haberleri de gelmeye başladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatroları, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü için kadının tiyatrodaki serüvenini anlatan bir belgesel hazırladı.

Yapımcılığını İBB Şehir Tiyatroları’nın üstlendiği “İstanbul’un Kadınları Sahnenin Sultanları” adlı belgeselin proje tasarımı ve yönetmenliği Hülya Karakaş’a ait. Çalışmanın amacının ‘kadın oyunculara bir saygı duruşu sergilemek’ olduğunu söyleyen Karakaş, projeyi ilk olarak İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’na sunmuş. Buradan olumlu cevap alamayınca belgeseli Şehir Tiyatroları’nın kısıtlı imkanları ile çekmeye karar vermiş. Hatta kadroyu da İstanbul’daki kadın oyuncularla sınırlı tutmuş. “Çünkü Türkiye’nin dört bir tarafına gidemezdim.” diyor Karakaş. Belgesel için Türk tiyatrosuna emek veren 43 kadın tiyatrocu ile görüşen yönetmen, dokuz ayda tamamladığı çalışmanın içeriğini şöyle özetliyor: “Türk tiyatrosunu, tiyatroda kadın olmayı, tiyatronun nasıl bir meslek olduğunu geçmişten bugüne anılarla anlatarak, kadın oyuncuların tiyatro sektöründe kendilerini tanımladıkları bir proje bu.”

“İstanbul’un Kadınları Sahnenin Sultanları” adlı belgesel filmde aralarında Nedret Güven, Göksel Kortay, Suna Keskin, Derya Alabora, Nevra Serezli, Hasibe Eren, Nilgün Belgün, Günay Karacaoğlu, Serpil Tamur, Tilbe Saran, Ayşenil Şamlıoğlu, Nesrin Kazankaya, Ayşen Gruda, Sumru Yavrucuk, Bennu Yıldırımlar, Defne Halman, Hikmet Körmükçü, Esmeray gibi ünlü isimlerin bulunduğu 43 kadın sanatçı yer alıyor. Belgesel, tiyatroda 1860’lı yıllardan 1940’lara nasıl gelindiğini, daha özelde Mari Nıvart’tan Afife Jale’ye tiyatro sahnesinde kadınlık hikâyesini anlatıyor. Hülya Karakaş, belgeselde; Türk tiyatrosunu kadın oyuncular nasıl görüyordu? Kendilerini bu ülke tiyatrosunun neresinde konumlandırıyorlardı? Türk tiyatrosu sektör olmayı başarabilmiş miydi? Kadınlar, mesleklerini anne olma süreçlerinde nasıl yaşamışlardı? “Cinsiyet ayrımcılığı” sadece rivayetten mi oluşuyordu?.. gibi pek çok temel soruyacevap bulmaya çalışıyor.

Zaman