Perde Arapça Tiyatroyla Kapandı

Alternatif Tiyatrolar Buluşması kapsamında düzenlenen Kültürel Çoğulcu Tiyatro Günleri (KÇTG) etkinliklerinin kapanışında Arapça tiyatro vardı. Mesrel El Ase’nin ‘Ahked Kadek/Gadanı Alayım’ oyunu son güne damgasını vurdu. Önceki gün Boğaziçi Üniversitesi’nde  üst üste oynanan iki oyundan ilki ‘Ahked Kadek’ kuşaklar arası anadil aktarımının temel sıkıntılarına dikkat çekti. Bir Arap ailesinin yaşamından kesitlerle anadilde yaşanan sıkıntılara hicivlerle göndermede bulunan oyunun yönetmenliğini Cevdet Bayram oyunculuğunu ise Barış Mansuroğlu, Mehmet Aldıç, Danyel Büyükaşık, Duygu Özgül, Nilay Ördek, Mehmet Dönmez, Hüsne Akgöl, Ali Özen, Damla Bereketoğlu yaptı.

‘HEPİMİZ HERMUŞUZ’
Ahked Kadek’ten sonra sahnelenen ‘Mesreh El Emel’in ‘Fıkıristan’ adlı ikinci oyunda ise  anadilde yaşanan sorunların yanı sıra güncel politik gelişmeler de mizahi dille ele alınıyor. Hataylı Arap ailenin genç kızının üniversite sınavını kazanmasıyla açılan perdede, genç kızın küçük bir kasabadan üniversiteye doğru politikleşme sürecine yer veriliyor. Kuşun yuvasının, insanın vatanının önemine değinilen oyunda, “Ananı da al git” diyen Başbakan Erdoğan’dan, “buruşuk, asık suratlı kadın Merkel”e değin liderlere de hicivler oyunun içinde. Medeniyete sert sınıfsal eleştiriler getirilen oyunda, suyun, meraların paralaşmasından, kentsel dönüşüme kadar birçok güncel politik konuya değiniliyor. Paralaşma/piyasalaşma düzenine karşı Marx’ın “Zulmün olduğu yerde mücadele helaldir”, Lenin’in “Bir olanı hiçbir kuvvet yenemez” sözleri sahneden seyirciye aktarılıyor. Oyunun sonlarında Hermuş’un piyasa medeniyetinin temsilcisi kasaba muhtarına ayaklanma çağrısıyla, ayaklanan kasabalılara karşı düzenin asıl sahipleri yönetime el koyar ve kasabalıların öldürülmesiyle son sahneye gelinir. Son sahnede ise yurtdışından gelen Süleyman’ın oğlu sahne üstünde ölü bedenleriyle duran kasabalılar arasında feryat etmeye başlar. Meleği andıran beyaz kostümüyle sahneye çıkan çocuk yaşlarındaki oyuncu bütün çarpıcılığıyla ‘Hepimiz Hermuşuz’ der ve perde kapanır.

Arapça tiyatro için de bedeller ödendi

Arapça dille sahnelenen iki oyunun ardından Mesreh El Emel’in yönetmeni Hasan Özgün ile Mesreh El 3ase’nin yönetmeni Cevdet Bayram, Ayşan Sönmez’in moderasyonluğunda ‘Türkiye’de Arapça Tiyatro’ söyleşisi gerçekleştirdi. Bayram, imkânsızlıklar içinde anadil ve kültür sorununa dair tiyatroyla çözüm aradıklarına, yazılı Arapça metinlerin eksikliği başta olmak üzere birçok zorlukla karşılaştıklarına vurgu yaptı. Akhed Kadek oyunlarının ikinci oyunları olduğunu, genç bir ekip olduklarını ve ASİ-DER bünyesinde kolektif üretimle çalışmalarını sürdürdüklerine değinen Bayram, daha fazla Arapça tiyatro için çağrıda bulundu.

‘HALKLAR KARDEŞTİR’
Hasan Özgün ise 94’ten beri Hatay’da çalışmalarını sürdürdüklerini, 90’li yıllar boyunca Kürt halkının anadil üzerinde gördüğü baskılara benzer baskıların yaşandığını belirterek o koşullar altında ‘bütün halklar kardeştir’ şiarıyla yola çıktıklarını anlattı.