Türkiye’de Dansın Modern Halleri

54340aöBoğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Arzu Öztürkmen tarafından hazırlanan ve Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi tarafından yayımlanan “Rakstan Oyuna” kitabı dansın Türkiye’deki eğlence kültürüyle olan yakın ilişkisini ortaya koyuyor ve Türkiye’de dansın modern hallerini işliyor.

“Rakstan Oyuna”, Arzu Öztürkmen’in son otuz yıldır sürdürdüğü dans araştırmaları çerçevesinde kaleme aldığı yazıların derlemesinden oluşuyor. Bu yazılar hem Osmanlı hem de Cumhuriyet Dönemi’ndeki dans icralarını tarihsel bağlamları içinde ele alıyor. Kitap, bir yandan da 16.-18. yüzyıl arası Osmanlı şenlikleri ve 19. yüzyılda bedenselliğe ve modernleşmeye olan merakı ve Cumhuriyet Dönemi içinde halk oyunlarına olan ilgi çerçevesinde gelişen yeni hareket sistemlerine odaklanıyor.

Osmanlı Dönemi’nden bugüne kadar dansla kurulan ilişki, dansa yüklenen anlamlar ve dans etrafında kurulan söylemlerde tarihsel olarak önemli kırılma noktaları oldu. Cumhuriyet Dönemi boyunca oynamak kırsal alanın veya kentleşmemiş bir nüfusun geleneksel eğlenme biçiminin hareket alanını temsil ederken, dans olarak nitelendirilen faaliyetlerden genellikle cumhuriyetin modernleşme sürecinde icra edilen şehirli, Batılı kültürel formlar anlaşıldı.

Osmanlı şenlik minyatürleri her türlü gösterinin yer aldığı festival ortamlarının neredeyse etnografik bir tasvirini verirken, halk oyunlarının kendi küçük yerelliklerinden Ankara Halkevi bayramlarına taşınırken sahne düzenine ve adına ‘folklor oynamak’ denen yeni bir hareket sistemine doğru geçiş yapıyorlardı. “Rakstan Oyuna”, bu bağlamda, biraz da dansın Türkiye’deki eğlence kültürüyle olan yakın ilgisini ortaya koyuyor.

Evrensel