MÜDAHALE MÜNFERİT DEĞİL
Sanatçılar, üretim sürecinde neyin “sorunlu” sayılabileceğini kestirmeye çalışırken otosansüre zorlandı. Belediyelere bağlı kültür merkezleri, kamu destekli festivaller ve bakanlık fonları, yalnızca destek mekanizmaları değil, eleme ve dışlama araçları olarak da işledi.
Mekân tahsislerinin iptali, program değişiklikleri ve idari kararlar, sanatın kamusal dolaşımını doğrudan etkileyen müdahalelere dönüştü.
Ortaya çıkan tablo ise bu müdahalelerin münferit olmadığını gösterdi.
Festival yasakları, RTÜK ve türlü bakanlıklar tarafından eser ya da eser sahiplerine açılan soruşturmalar, hedef gösterme vakaları, kültürel alanın iktidarla kurduğu ilişkinin geçici krizler değil, yapısal bir gerilim üzerinden şekillendiğine işaret ediyor.
Kültürel hegemonya mücadelesi, tam da bu süreklilik içinde anlam kazanıyor.
NELER YAŞANDI?
• Grup Yorum’un 2006-2024 yılları arasında YouTube’ta 56 farklı kanalda yayınlanan ve toplamda 205 milyon kez izlenen 454 videosu ‘milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması’ gerekçesiyle erişime kapatıldı.
• Kasım Doğan’a söylediği Kürtçe şarkılar gerekçe gösterilerek ‘örgüt propagandası yapmak’ suçlamasıyla 30 ay hapis cezası verildi.
• Mazlum Jinda’ya ‘örgüt propagandası yapmak’ suçlamasıyla 22 ay hapis cezası verildi.
• Redd ve Can Gox konserleri İzmir Valiliği tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden yasaklandı.
• Zeytinli Rock Festivali Sarıyer Kaymakamlığı tarafından iptal edildi. Bölge İdare Mahkemesi’nden alınan ‘yürütmeyi durdurma kararı’na Valilik tarafından itiraz edilmesi sonucunda festival yasaklandı.
• Sarinvomit adlı grubun 5 üyesi şarkı sözleri ve sosyal medya paylaşımlarında ‘dini değerlere hakaret ettikleri’ iddiasıyla tutuklandı.
• Aralarında Hadise, İrem Derici, Simge Sağın, Ziynet Sali gibi müzisyenlerin de bulunduğu bir grup sanatçıya uyuşturucu operasyonu düzenlendi. Sanatçıların kanında uyuşturucuya rastlanmaması ‘itibar suikastı’ olarak yorumlandı.
• Mohsen Namjoo’nun 6 konseri ‘dini hassasiyetler’ gerekçesiyle yasaklandı.
• Güllü Yalova’daki evinin penceresinden düşerek öldü. Konuyla ilgili ‘kasten öldürme’ suçlamasıyla gözaltına alınan kızı Tuğyan Ülkem Gülter tutuklandı.
• Mabel Matiz’in ‘Perperişan’ adlı şarkısı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “müstehcenlik” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı.
• Menajer Ayşe Barım ocak ayında tutuklandı. Hayati tehlike yaratan sağlık sorunları yaşayan Barım, ‘Gezi Parkı olaylarının planlayıcısı olmak’ suçlamasıyla yargılanıyor.
•Komedyen Özgür Turhan hakkında açılan davalar nedeniyle zor günler geçirdiğini açıkladı. Turhan, 9 aydır karakola imza vermeye gittiğini, tehdit edildiğini belirtti.
• Tiyatrocu ve stand-up sanatçısı Egemen Şimşek, sahnedeki ifadelerinin ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği’ suçlamasıyla gözaltına alındı ve tutuklandı.
• Dijital bir platformda yayımlanan Jasmine adlı yapıma, ‘Türk toplumunun temelini oluşturan aile yapısını hedef alan, kadını istismar eden ve genel ahlaka aykırı’ olduğu sebebiyle RTÜK tarafından inceleme başlatıldı.
• Kazım Öz’ün ‘OY’una Geldik’ filminin vizyona girmesi yasaklandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıklamasında ‘filmin gösterime sunulmasının uygun görülmediği’ ifade edildi.
• Yönetmen Seren Yüce, evinin kapısında kasklı bir saldırgan tarafından bacağından ateşli silahla yaralandı. Saldırgan kaçarken olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
• Show TV’de yayınlanan ve dördüncü sezona giren Kızılcık Şerbeti dizisine ‘aileyi hedef aldığı’ gerekçesiyle inceleme başlatıldı. Senarist Merve Göntem gözaltına alındı.
• Gözleri Karadeniz dizisinde çalışan Ahmet Emin Yavuk, darp edildi. Yavuk’un ölümü önce ‘kaza’ diye duyuruldu. Oyuncu Kerem Arslanoğlu Yavuk’un öldürüldüğünü açıkladı.
• ‘Soğuk Savaş’ adlı programın sunucuları Boğaç Soydemir ve Enes Akgündüz ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği’ gerekçesiyle tutuklandı. Ardından Soydemir ve Akgündüz tahliye edildi.
Devamı için tıklayın.
(Tuğçe Çelik’in Birgün’de yayımlanan haberinin bir kısmını okurlarımızla paylaşıyoruz.)
