Almanya’da yaşayan tiyatro oyuncusu, yönetmen ve yazar Emine Sevgi Özdamar, ülkenin önemli kültür ödüllerinden Bertolt-Brecht Ödülüne layık görüldü. Ödül, dün ünlü yazar Bertolt Brecht’in doğum günü olan 10 Şubat’ta, doğduğu şehir Augsburg’da düzenlenen törenle Özdamar’a takdim edildi.
Augsburg Belediyesi tarafından iki yılda bir verilen ve 15 bin euro para ödülü içeren Brecht Ödülü, sanatında çağdaş dünyayı eleştirel bir bakışla işleyen isimlere sunuluyor. Belediye Başkanı Eva Weber, ödülle ilgili yaptığı konuşmada, Özdamar’ın “tutumu, düşünce biçimi ve sanatsal üretimiyle ölçüt belirleyen bir sanatçı” olduğunu söyledi. Weber, ödülün Brecht’in 70’inci ölüm yılında Özdamar’a verilmesinin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
“Kültürler arasında köprü kuran bir edebi ses”
Jüri Başkanı ve Augsburg Kültür Dairesi Başkanı Jürgen K. Enninger ise Özdamar’ın “şiirsel gücü ve politik açıklığıyla kültürler arasında köprü kuran bir edebi ses” olduğunu belirtti. Enninger, yazarın eserlerinin Brecht’in ruhunu taşıdığını, “rahatsız eden, uyanık tutan ve insanlıkla dolu” bir nitelik taşıdığını vurguladı.
Jüri açıklamasında, Özdamar’ın 1990’da yayımlanan ilk kitabı “Mutterzunge” (Anne dili) ile Almanca edebiyata “nadiren görülen güzellikte, sözlü geleneğin izlerini taşıyan, zengin ve sesli bir dil” kazandırdığı ifade edildi. Yazarın “Karagöz in Alamania” (Karagöz Almanya’da) gibi tiyatro eserlerinin Almanca tiyatroda post-migrant edebiyatın öncülerinden olduğu, romanlarında ise Türkiye’den Almanya’ya uzanan yaşam yolculuğunu farklı kültürler, diller ve siyasi sistemler arasındaki çatışmalar üzerinden işlediği belirtildi.
1946’da Malatya’da doğan Özdamar, çocukluk ve gençlik yıllarını İstanbul ve Bursa’da geçirdi. 1960’larda Almanya’ya işçi olarak giderek Almanca öğrendi, ardından Türkiye’de oyunculuk eğitimi aldı. 1970 darbesi sonrası yeniden Almanya’ya dönen sanatçı, Berlin Ensemble başta olmak üzere Avrupa’nın birçok önemli tiyatrosunda çalıştı. Özdamar 2022’de Almanya’nın en prestijli edebiyat ödülü olan Georg Büchner Ödülünü kazanmıştı.
Bertolt Brecht kimdir?
1898’de Augsburg’da doğan Bertolt Brecht, 20’nci yüzyıl Alman tiyatrosunun en etkili yazar ve düşünürlerinden biri olarak kabul ediliyor. Epik tiyatro anlayışının kurucusu olan Brecht, “Üç Kuruşluk Opera”, “Galilei’nin Yaşamı” ve “Sezuan’ın İyi İnsanı” gibi eserleriyle dünya tiyatrosuna yön verdi. 1956’da hayatını kaybeden Brecht’in anısına verilen Bertolt-Brecht Ödülü, 1995’ten bu yana çağdaş dünyayı eleştirel bir bakışla ele alan sanatçılara takdim ediliyor.
