Sanat sektöründeki eşitizlikler örgütlülükle yenilmeye hazırlanıyor. Oyuncular Sendikası’nın Oyuncu Platformu projesi genç yeteneklere umut olacak. Oyuncu ve sendikacı Üzümoğlu, projenin bir sorumluluk olduğunu söyledi. Genç tiyatrocu Şenay, projenin pek çok oyuncu için büyük heyecan yarattığını dile getirdi.
Ülkede her yıl binlerce oyuncu mezun oluyor. Buna rağmen oyunculuk sektöründeki daralma; TV, dijital platformlar ve tiyatro sahnelerindeki sınırlı alan ve yüzlerle gözler önüne seriliyor.
Yeni mezun oyuncular, aracılara ulaşmakta zorluk çekerken sektörde parlamak çoğu zaman bir tanıdık vasıtasıyla, WhatsApp üzerinden yürütülüyor. Bu durum, birçok oyuncunun sektörden kopması, küçük sahnelerde yer alması anlamına geliyor. Bu noktada “Genç oyuncularla ne yapacağız?” sorusunu soran Oyuncular Sendikası, bir yıldır bu soru etrafında çalışarak bir proje geliştirdi.
Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi, Set ve Uluslararası İlişkiler Sorumlusu Cem Yiğit Üzümoğlu ile Oyuncular Sendikası Gençlik Birimi Üyesi Berk Ütni’nin çalışmaları sonucunda; “Türkiye’deki oyunculuk sektörünü şeffaf ve güvenli bir platform yaratarak, yeteneklerin görünürlüğünü kişisel bağlantılara değil, standart ve adil bir ekosisteme dayandırmak” misyonuyla “Oyuncular Platformu” kuruluyor. Henüz fon sürecinde olan proje, genç yetenekler için kritik bir fırsat olarak karşımıza çıkıyor.
HEDEF ADİL BİR SİSTEM
Oyuncuların özgeçmiş, showreel, audition ve ses demolarıyla profesyonel bir profil oluşturabildiği; yapımcı, menajer, yönetmen ve cast direktörlerinin ise doğrulanmış profiller arasında doğru yeteneğe hızlıca ulaşabildiği bir web platformu oluşturan Sendika, adil bir sistem hedefliyor. Uluslararası Aktörler Federasyonu sponsorluğu da bulunan platform, mezunların dünyadaki sektörlere erişimini de kolaylaştırıyor. İlanların sendika tarafından onaylanarak yayınlanması, algoritmasız ve adil bir görünürlük alanı sağlıyor.
İKİ TÜR ÜYELİK YER ALIYOR
Oyunculuk üyeliği: Yetenekler, portfolyolarını ücretsiz şekilde onaylanmış kurumsal yapılara sunabiliyor, yeni proje ilanlarına güvenli eşirim sağlayabiliyor. Ayrıca oyunculuk teknikleri ve sektör bilgilerini içeren özel eğitimlerden yararlanabiliyorlar.
Kurumsal üyelik: Yapımcılar, yönetmenler ve cast direktörleri için tasarlanan bu üyelik tipi, uygun yeteneklere kolayca ulaşma ve seçme süreçlerini optimize ediyor.
***
TOPLUMSAL SORUMLULUK PROJESİ
Oyuncular Sendikası bu projeyi kâr amacı gütmeden, yalnızca genç yetenekleri öne çıkarma amacıyla yürütüyor.
Platforma gelecek sponsorluklar, ekosistemin sürdürülebilirliği için büyük önem taşıyor
Cem Yiğit Üzümoğlu, platformun sektördeki kökleşmiş sorunlara çözüm olacağını belirterek şunları söyledi: “Türkiye’de ne yazık ki oyuncu denince akla magazin ve televizyonlarda sürekli gördüğümüz kişiler geliyor. Büyük ilgiyle takip edilen bu kişilerin dışında ülkede yaklaşık 20 bin oyuncu olduğunu tahmin ediyoruz. Oyuncular Sendikası olarak hiç bir ayrım yapmaksızın bu mesleği yapan herkesi oyuncu sayıyor ve onlar için mücadele ediyoruz. Türkiye gibi dizi-film sektörünün dünyanın ilk beşinde sayılan bir ülkedeki sistematik problemlere bir çomak sokabilmek için kendi güvenli alanımızı inşa etmeye karar verdik. Bütün oyuncuların, yapımcıların, yönetmenlerin, menajerlerin ve kast direktörlerinin dâhil olabildiği bu sistemde insanların birbirleri arasında güvenli iletişim kurmaları, iş imkânlarına ve yeni yeteneklere doğrulanmış bir sistemden ulaşmaları mümkün kılınıyor. Örneğin bir menajer, temsilcisi olmayan bir oyuncuyla iletişime geçebiliyor, bir yönetmen yeni çekeceği film için kast sürecini bu sistemden yürütebiliyor ve elbette oyuncular da açılan ilanlara başvurabiliyor. Sürekli olan eğitimlerle kendilerini geliştirebilme ve başka insanlarla tanışabilmek için de fırsat yakalıyorlar. Oyuncular Sendikası olarak bizler sistem içindeki kökleşmiş sorunların gayet farkındayız ve bunların düzelmesi için de var gücümüzle çalışıyoruz. Ancak bu sorunlar çözülene kadar oluşturacağımız bu alan ile sahne, set, stüdyo ve sokakta çalışan her tür paydaş için güvenli bir alan yaratıyoruz.”
***
MEZUN OLMADAN KAYGILAR BAŞLIYOR
İstanbul Üniversitesi’nde 2’nci sınıf Sinema Televizyon öğrencisi Umut Şenay, ilkokuldan beri tiyatro oynadığını ve her öğrenci gibi mezun olmadan iş kaygısı yaşadığını aktardı.
Oyuncular Sendikası’nın genç oyunculara yönelik geliştirdiği projeye ise “Hangi kültür-sanat dalı öğrencisi bu projeyi duysa kesinlikle heyecanlanır. Hem iş imkânı bulabildiğimiz hem de eğitim alıp, düzgün yönlendirildiğimiz bir sistem bizim kariyerimiz için çok önemli bir nokta” dedi. Şenay, mezun olma kaygılarını ve Oyuncular Sendikası’nın ekosistemini şu şekilde değerlendirdi: “Öğrenciler henüz mezun olmadan, öğrenciliğinde zorluklarla mücadele etmeye başlıyor. Öğrenci abonmanının 500 lira olduğu bu dönemde, iş kaygımız okul zamanından öğrencide yer etmiş oluyor. Kültür-sanat alanında yeni mezun her öğrenci, iş bulma kaygısıyla baş başa. Sektör hâlihazırda zaten sansür ve baskılar altında yürütülüyor. Sektörün içerisinde var olan aktörler dahi iş bulma konusunda zorluk çekerken, kendileri de kültür-sanat alanında birlik yaratamamışken biz öğrenci ve yeni mezunların kaygıları bu nedenle daha da derinleşiyor. Mezun olduğumuzda ‘bir film bütçesi ne olur?’ düşüncesinden önce, aldığımız eğitimler çok önemli. İyi ya da kötü bir oyuncu olabilirim ama burada fark yaratacak şey aldığımız eğitimler ve doğru bir yönlendirme ile yeteneğimizi keşfedip, o alana yönelmemiz oluyor. Bu noktada Oyuncular Sendikası’nın yarattığı ekosistem, öğrenci ve yeni mezun oyuncular için bulunamaz bir imkân sağlıyor. Hayata geçirildiğinde de genç oyunculara vadedeceği verimliliğe şüphem yok.”
SEKTÖRÜN YARASI GÜVENCESİZLİK
Sektördeki bir diğer büyük sorun ise Türkiye’de emek sömürüsünün yoğunlaştığı dizi-film-tiyatro alanındaki güvencesizlik. Oyuncu, müzik ve kültür-sanat sendikaları, “10 No’lu” torba iş kolunda yer alıyor. Bu devasa iş kolu içinde sanatçılar; büro emekçileri, market çalışanları ve çağrı merkezi görevlileriyle aynı potada değerlendiriliyor. Bu durum, kültür-sanat sendikalarının baraj sorunları yaşamasına ve sektörün kendine has özelliklerine göre örgütlenememesine neden oluyor. Sanat emekçileri, bu yapısal sorun nedeniyle güvencesiz koşullarda çalışmak zorunda kalıyor.
***
SEÇMELERE ULAŞMAK BİLE EŞİK
Bu projede başından sonuna emeği geçen Berk Ütni ise oyunculuk sektöründe gençlerin yaşadığı görünürlük ve erişim sorununun, yeni bir dijital platform fikrini beraberinde getirdiğini belirterek, oyuncular ve işverenleri aynı çatı altında toplamayı hedeflediklerini dile getirdi.
Ütni, “Yanlış hatırlamıyorsam bir sendikadan birinin “’Bu genç oyuncularla ne yapacağız?’ sorusuyla başlıyor her şey. Çünkü oyunculuk çok kapalı bir alan; ya bağlantınız olacak ya da daha önce iş yapmış olmanız gerekiyor. Yeni mezunların sektöre dâhil olması oldukça zor.
Oyunculukta işi öğrenmek bile aşamalı ilerliyor; sadece ‘çalışarak’ ilerlemek çoğu zaman mümkün değil. Örneğin bir audition’a ulaşmak bile büyük bir eşik. Çoğu zaman birinin sizi önermesi gerekiyor. Tiyatro da dâhil olmak üzere sektör, küçük ve kapalı çevreler içinde dönüyor. Bu nedenle eskisi gibi ‘evde çalışarak keşfedilmek’ artık gerçekçi değil; bugün daha çok görünür olanlar öne çıkıyor. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak bir platform fikri doğuyor. Amaç; oyuncuların kendilerini profesyonel şekilde sunabilecekleri, portfolyo oluşturabilecekleri ve iş ilanlarına ulaşabilecekleri bir alan yaratmak. Temel hedefimiz; oyuncular için görünür, adil ve şeffaf bir alan yaratmak. Güvenlik de en önemli başlıklardan biri. Sendika olarak üyelerimizi zaten titizlikle inceliyoruz. Platformda da kullanıcılar doğrulanacak; şirketler vergi numarasıyla kayıt olacak. Böylece herkesin kim olduğu net olacak. Amacımız, oyuncuların ve sektör çalışanlarının güvenli bir ekosistemde buluşması” diye ekleyerek, projenin kurucularının bir kar amacı gütmediğinin altını çizdi.
