(Berrin Karadeniz’in Patricia Ibáñez Romero ile yaptığı ve Cumhuriyet’te yayınlanan söyleşinin bir kısmını okurlarımızla paylaşıyoruz.)
Flamenko’nun çağdaş sahnedeki güçlü temsilcilerinden Patricia Ibáñez Romero, yeni gösterisi Naturalmente Flamenco ile üçüncü kez İstanbul seyircisinin karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Endülüs’ün köklü flamenko geleneğini doğaçlama, ritim ve duyguyla yeniden yorumlayan sanatçı; sahnede “kusursuzluğu” değil, anın gerçekliğini arıyor. İstanbul’daki gösterisi öncesinde bir araya geldiğimiz Romero ile flamenkoda doğallığın anlamını, sahnedeki özgürlük hissini ve İstanbul seyircisiyle kurduğu özel bağı konuştuk.
“Naturalmente Flamenco”da doğallık kavramına bir vurgu var. Bu temayı nasıl tanımlarsınız? Bu gösteriyi önceki projelerinizden ayıran temel duygu ya da yaklaşım nedir?
Bu gösteriyi öncekilerden ayıran en belirgin özellik, spontanite. Sahnede belirli bir anlatı çizgisi ve birbirini takip eden Flamenko formları var; ama bunların ötesinde bir özgürlük alanı da bıraktık kendimize. Flamenkoda teknik vazgeçilmez; dans etmek, şarkı söylemek ya da gitar çalmak için kendinizi titizlikle yetiştirmeniz gerekir. Ama o tekniği sanata dönüştüren şey doğaçlamadır. Doğaçlama olmasa flamenko tek düze bir egzersizden ibaret kalır; oysa onu flamenco yapan, tam da bu öngörülmezliktir.
Bu projede müzisyenler Sebastián Sánchez ile Luis Amador ilişkiniz nasıl işliyor?
Projeyi birlikte kurguladık; herkes kendi fikirlerini, kendi sesini getirdi. Bir iskelet var elbette, genel bir çerçeve, ama o çerçevenin içini dolduran şey sahnede, o anda oluşuyor. Müzisyenlerle kurduğumuz ilişki de tam bu zeminde gelişiyor: Birbirimizi dinliyoruz, birbirimize yer açıyoruz. İşte bu açıklık, gösteriyi özellikle doğal kılan şey.
Flamenko sıklıkla acı, tutku ve direniş kavramlarıyla ilişkilendirilir. Sizin dansınızda bu unsurlardan hangisi daha baskın: Hikâye anlatımı mı, teknik ustalık mı, az önce bahsettiğiniz gibi doğaçlama mı?
Üçü birbirinden ayrı düşünülemez benim için. Teknik, dansçının bedenidir; hikâye, ruhudur; doğaçlama ise o ikisinin sahnede buluştuğu andır. Ama eğer birini öne çıkarmam gerekirse, doğaçlamayı seçerim. Çünkü Flamenko canlı bir sanat; her gece seyirciyle, müzisyenlerle ve o anın enerjisiyle yeniden şekillenir. O an yakalanmazsa, gösteri ne kadar kusursuz hazırlanmış olursa olsun bir şeyler eksik kalır.
Flamenkoya uluslararası ilginin giderek arttığını görüyoruz. Sizce flamenko hangi evrensel dili konuşuyor ve seyirciyle en doğrudan hangi noktada buluşuyor?
Flamenko, insanlığın ortak mirası. UNESCO’nun insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesinde yer almasının nedeni de bu. Dünyanın herhangi bir köşesinden, Flamenko hakkında hiçbir şey bilmeyen biri gerçek bir Flamenko gösterisini izlediğinde farklı çıkar o salondan. Çünkü Flamenko sınırları aşıyor; doğrudan duyguya, doğrudan bedene hitap ediyor. Açıklama gerektirmiyor, yalnızca hissedilmesi gerekiyor.
Flamenko bugünün genç dansçıları için ne ifade ediyor? Geleneğe bağlı kalırken özgün bir ses yaratmak mümkün mü?
Genç nesil inanılmaz bir teknik düzeyle geliyor; bu gerçekten etkileyici. Ama teknik tek başına yetmez. Flamenko’ya ruhunu veren kaynaklar var: ustalar, aileler, gelenekler. O kaynaklardan içmeden, onları tanımadan gerçek bir Flamenko sesi bulmak güç. Neyse ki hâlâ o kaynakları taşıyan ustalar aramızda. Genç dansçıların görevi hem o mirası özümsemek hem de ona kendi seslerini katmak. Biri olmadan diğeri eksik kalır.
Devamı için tıklayın.
