Zain Saadeh ile Söyleşi: Dabke, Dans ve Filistin’de Gündelik Hayat

Pinterest LinkedIn Tumblr +

Zain Saadeh ile 2026’nın Mayıs ayında, Kardeş Türküler’in Harbiye Açıkhava Tiyatrosu’ndaki konserine hazırlanırken tanıştık. Konserde yer alan dansçı ve müzisyen kadınlar olarak bir Filistin dabkesine yer vermek ve Filistin’deki özgürlük mücadelesinde yer alan kadınlara Kardeş Türküler sahnesinden selam vermek istedik. “Ya Zarif” sahnesine hazırlanırken dabke formu ile ilgili sorularımızı Zain’e yönelttiğimiz çok kısa bir söyleşi yaptık ve dansın hazırlığı sırasında tavra ve genel olarak forma dair yer yer kendisine danıştık. Bizi Zain’e yönlendiren kişi ise Nablus’taki Rasail Tiyatrosu ve Cenin’deki Özgürlük Tiyatrosu (The Freedom Theatre) ile çalışan oyuncu ve yönetmen Motasem Abu Hasan’dı. Geçtiğimiz yıl Türkiyeli tiyatrocu dostlarımız kendisiyle Filistin’deki tiyatro deneyimi üzerine bir söyleşi yapmıştı ve bu söyleşiyi okurlarımızla paylaşmıştık.

Kardeş Türküler konserinde dabke, Harbiye Açıkhava Tiyatrosu, İstanbul, 2026. Dansçılar: Leyla Postalcıoğlu, Kübra Apaydın, Beyza İyitütüncü, Burcu İsra Kanbakoğlu, Banu Açıkdeniz, Nursena İyitütüncü, Merve Yücetaş

Zain Saadeh Filistinli bir dansçı, koreograf ve dans eğitmeni. Filistin dabkesiyle beş yaşında tanışmış. El-Funoun Filistin Halk Dansları Topluluğu’nda dans ediyor ve Halk Sanatları Merkezi’nde (Popular Art Centre) dabke eğitmenliği yapıyor. Uluslararası turnelerde Filistin kültürünü ve mirasını tanıtıp paylaşmayı sürdürüyor. 2019’dan bu yana Filistin’deki okullarda dabke dersleri veriyor. 2014’ten bu yana çağdaş dans üzerine çalışıyor ve uluslararası atölyeler ve sanatsal deneyimlerle bir dansçı olarak ifade olanaklarını geliştirmeyi önemsiyor. Yer aldığı işler arasında Accused (2021), Love in the Time of Apartheid (2022), 25 Meters (2023), Last Things Remaining (2023), Dream of the Land (2024) ve Ya Sahib Al-Tayr (2026) var. Bu çalışmalarda geleneksel ve çağdaş yaklaşımları birleştiriyor. Zain Saadeh zengin hareket dağarcığıyla öne çıkan bir dans sanatçısı.

Zain Saadeh ile 30 Ekim 2026’da çevrimiçi olarak, İngilizce ve Arapça konuştuk. Söyleşi boyunca Zain’in eşi Saheed Azza Arapça-İngilizce çevirileri yaptı.

Zain Saadeh ve Saheed Azza.

Gazze’de 10 Ekim 2025’te ateşkes yürürlüğe girdi ama o günden bu yana 1.600’den fazla insan öldürüldü ve Gazze’nin büyük kısmı hâlâ yıkıntı halinde. Batı Şeria’da yerleşimci saldırıları ve hareket kısıtlamaları sürüyor. Bütün bu zor koşullara rağmen kültürel hayat devam ediyor. Örneğin bu yaz Ramallah Çağdaş Sanat Festivali iki yıllık bir aradan sonra yeniden düzenlendi.

Zain Saadeh ile dabkeyi, Filistin danslarını ve bugün Filistin’de bir dansçı olmayı konuştuk.

Söyleşi: Banu Açıkdeniz

Dans ve dabke

Banu Açıkdeniz: Dansa nasıl başladın Zain, ilk karşılaşman dabke ile mi oldu?

Zain Saadeh sahnede.

Zain Saadeh: Dabkeyi beş yaşındayken evde, babamdan öğrendim. Sonra birçok toplulukla, özellikle düğünlerde dans eden halk dansları topluluklarıyla dans ettim. Profesyonel anlamda yaklaşık on beş yıldır bu alanın içindeyim. En uzun deneyimim El-İstiklal Topluluğu’yla (Palestinian Folklore Group Al-Istiklal) oldu: Yaklaşık on üç yıl onlarla dans ettim; bir dabke dansçısı olarak ve bir dansçı olarak hareket tavrım orada şekillendi. Bugün bu yol El-Funoun Filistin Halk Dansları Topluluğu’yla sürüyor. El-Funoun, dansa ve dabkeye başka bir yerden bakmamı sağladı. El-Funoun’da bir çalışan olarak değil, gönüllü olarak dans ediyorum. El-Funoun bir şirket ya da işveren değil, gönüllü bir sanat topluluğu. Orada olmamın nedeni dansa olan tutkum ve Filistin halk sanatına bağlılığım.

Zamanla dabke benim için adımlardan ibaret olmaktan çıktı, kimliğimin bir parçası oldu. Kendimi ve ait olduğum yeri ifade etme dilim. Çağdaş dans deneyimim ise bedene ve dansa dair kavrayışımı genişletti.

B.A.: Dabkenin düğünlerdeki icra biçimlerini sahnedeki temsilleriyle karşılaştırdığında nasıl bir farklılık ya da benzerlik görüyorsun? Sahnede ya da eylemlerde dansta neler değişiyor? Türkiye’de geleneksel dans alanında sıklıkla karşılaştığımız bir durum var, çoğu geleneksel dans yeniden-üretiminde olduğu gibi: Dans bir düğünden sahneye taşındığında büyük değişimlere uğrayabiliyor, hareket dinamikleri farklılaşabiliyor vb.

Z.S.: Bana kalırsa sahne dabkesi düğünlerden doğdu; onların kızı sayılır. Ama bir yandan da aralarında büyük bir fark olduğuna inanıyorum. Düğün dabkesi daha kendiliğinden ve neşe içinde, katılıma açık ve bir aidiyet hissi var. Herkes katılabiliyor, profesyonel bir dansçı olmanız gerekmiyor, özel bir donanıma ihtiyacınız yok. Bir şartı, bir kuralı yok.

Sahne dabkesi ise eksiksiz olmak zorunda. Eğitim, kompozisyon, yönetim, sahne tasarımı, farklı figürler ve hareketler… Ve şu soru hep akıllardadır: Dabkeyi karakterini kaybetmeden nasıl geliştireceğiz? Belki de cevap şu: Bir şeyi yeniden biçimlendirebilmek için önce onun köklerini anlamamız gerekiyor.

B.A.: Dabkenin dışında Filistin’in geleneksel yaşamında başka hangi danslar var? Solo danslar, ikili danslar ya da başka halay biçimleri var mı?

Z.S.: Evet, pek çok biçim var. Mirasımız çok çeşitli, çok zengin; ama aynı zamanda araştırmaya da muhtaç. Dabkenin yanı sıra, örneğin dahiye ve samer var. Genç erkek ve genç kadınların düet olarak yaptıkları bir dans var, kadınların kendi aralarında yaptığı danslar var, bir de örneğin yas dansı var. Dabkenin kendi içinde de bir solist vardır: halayın başında ya da ortasında durur, halayı yöneten kişidir, yani halaybaşı (lawweeh).

B.A.: Sence neden başka bir biçim değil de dabke Filistin kültürünün simgesi haline geldi? Filistin dışında pek çok insan dabkeyi bir direniş simgesi olarak görüyor; dünyanın dört bir yanında aktivizmin bir parçası olarak dabke atölyeleri düzenleniyor. Bu dabkeyi nasıl değiştiriyor, sen bu konuda ne hissediyorsun?

Zain Saadeh (ortada) sahnede.

Z.S.: İki kısımda cevap vereyim. Dabke özünde gündelik hayatta ve halkın bir araya geldiği vesilelerle yapılan bir danstır ve kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Kolektifin, yardımlaşmanın, ortak bir ritmin üzerine kuruludur. Zamanla ve siyasi olaylarla birlikte kimlikle ve bellekle, ayrıca yüzleşmeyle ilişkilendi; çünkü bunlar yaşadığımız gündelik hayatın bir parçası. Böylece direnişin de bir simgesi oldu; benlikle, kimlikle, bellekle, var olmakla bağlantılı bir simge. Ama yalnızca direniş değil; neşe de, aşk da, hayat da, kutlama ve aidiyet de var dabkede.

Yurtdışındaki atölyelere gelince, ben bu konuya tersinden bakıyorum: Bu tür etkinlikler Filistin’de olanları ve bu kültürü tanıtmanın bir yolu. Elbette kapsamlı bir şekilde değil; ama Filistin’den bir şeyleri deneyimlemenin bir yolu, bu yüzden de iyi ki yapılıyorlar.

Formlar, bölgeler ve kökler

B.A.: Dabkenin farklı türlerini merak ediyorum. Türkiye’de de, özellikle doğu ve güneydoğudaki coğrafyalarda, çeşitli halay formları var ve bu halayların pek çok farklı biçimi var. Dabkeyi de halay gibi bir şemsiye terim olarak düşünmek sanırım daha doğru. İnternette ve bazı kaynaklarda kabaca araştırınca bazı farklı dabke formlarına rastlayabiliyorsunuz; örneğin benim karşılaştıklarım şimaliyye, şaraviyye, gazaliyye, bedeviyye ve karadiyye oldu. Bunları birbirinden ayıran nelerdir: adımlar mı, ritim kalıpları ve tartım mı, bölgeleri mi?

Z.S.: Dabkenin pek çok türü, pek çok adı var. Bazı yerlerde birbirine benzerler, bazı yerlerde ayrışırlar. Filistin dabkesinde en yaygın adlar dahiye, dal’ona, samer ve tayyara. Adlar bölgeden bölgeye değişir; farklılıklar da bölgeye ve onun toplumsal çevresine bağlıdır. Filistin’in içinde bile orta bölgenin dansları kuzeyin ve güneyin danslarından farklıdır. Çeşitlidir, tek bir biçimden ibaret değildir. Örneğin bazıları şimaliyyeyi sola doğru, bazıları sağa doğru oynar; bir dansın adı bir köyden ötekine değişebilir.¹

B.A.: Levant bölgesinde yer alan Lübnan, Suriye, Ürdün ve Filistin dabke geleneğini paylaşıyor. Aralarında, bir bölgeden ötekine ne tür farklılıklar görüyorsun?

Z.S.: Her şeyden önce benzerliklerin farklılıklardan fazla olduğunu düşünüyorum. Geçmişte tek bir ortak coğrafi kültürdü bu: Ürdün, Filistin, Suriye ve Lübnan neredeyse tek bir yer olarak anılırdı, Bilad-ı Şam. Ortak bir ticaret vardı, sürekli gidiş gelişler vardı; dolayısıyla çok fazla kültürel ortaklık vardı, ritimleri de birbirine benzer. Ama diğer yandan bu ülkelerin her biri kendi müzikal ve toplumsal özelliklerini de korur. Bir şarkının Lübnan’dan mı, Suriye’den mi, Ürdün’den mi, Filistin’den mi olduğunu kolaylıkla anlarız. Bugünün siyasi sınırları halk kültürünün sınırlarını yansıtmıyor. Kültür, toplulukların birbirine temasıyla biçimleniyor.

Bir şey daha var: Sınırlara rağmen herkes kökenin kendisine ait olduğunu söyler. Bizde köken avne (awneh) üzerinden anlatılır. Eskiden bir ev yapılacağı zaman bütün köy çağrılır, insanlar çamuru ayaklarıyla tepeleyerek sıkıştırırdı. Avne (imece) de oradan gelir; dabke de orada başladı.

B.A.: Evet, kültürel unsurlar üzerinde hak ya da aidiyet iddia etmek gerçekten ne kadar mümkün ve makul? antropolog Richard Handler bunu “kültürün nesneleştirilmesi” olarak tarif ediyor (1988). Yıllar önce, Zeybek ve Zeybekiko üzerine yüksek lisans araştırmamı yaparken Elke Kaschl’ın “dabke” ve “debka” üzerine yazdığı Dance and Authenticity in Israel and Palestine: Performing the Nation² kitabına rastlamıştım. Kaschl, 1940’larda İsrail halk dansının kurucularının Filistinli köylüleri Kitab-ı Mukaddes dönemlerinin “yaşayan kalıntıları” olarak gördüğünü, dabkeyi toprağa kök salmış yeni bir İsrail kültürü için model aldığını, bunu yaparken de Filistin halkının aitliğini sildiğini söylüyor. Kaschl’a göre 1990’lara gelindiğinde İsrailli topluluklar Arap dabkesini açıkça “kaynak”, kendi debkalarını ise “kopya” olarak adlandırmışlar; ama kendi versiyonlarını yaratıcı ve yenilenen, Arap versiyonunu ise eski ve değişmeyen olarak tarif etmişler. Bugün takip edebildiğin kadarıyla, İsrail dansı bu Filistinli köklere hâlâ yer açıyor mu? Yoksa Filistin’in saldırı altında olduğu bu iklimde İsrail, Arap kültüründen kendini uzak tutma gibi bir yolu mu benimsiyor?

Z.S.: Bu mesele dansın ötesinde kimlik hırsızlığıyla ilgili bir mesele. Filistin ve Arap kültürünü, mirasını alıp, aslında çalıp başka bir biçimde, başka bir kimlik altında sunmanın uzun bir tarihi var. Burada kültürel alışverişle kültürel el koyma arasında bir ayrım yapmamız gerekiyor. Sorun kültürel etkileşim ya da başka bir kültürden etkilenmek değil. Sorun, birinin mirasını onun sahiplerini tanımadan almak: Filistinli kökleri, insanları, tarihi ya da hakları tanımadan. Bu ödünç almak değildir, alışveriş de değildir. Bu düpedüz hırsızlıktır.

Dansta toplumsal cinsiyet

B.A.: Yine Kaschl’ın kitabında eskiden dabkeyi sadece erkeklerin oynadığı, kadınların ise ayrı olarak kendi aralarında dans ettiği anlatılıyor. Geçmişte Filistin’de yerel dansların icrasında toplumsal cinsiyet açısından ne tür farklı durumlar gözlemleniyordu; kim, nerede, kimlerle dans edebiliyordu? Bu ne zaman ve nasıl değişmeye başladı sence? 1980’ler ve 90’larda topluluklardaki kadınların “raks” kelimesinden kaçındığını, bazı annelerin kızlarına “dans ediyorum deme, dabke yapıyorum de” dediğini de belirtiyor yazar. Bu durum Türkiye’de “folklor oynama”nın meşru ve zararsız, dansın ise uygunsuz bulunduğu zamanları hatırlatıyor.³ Bugün hâlâ dabke ile “dans”ın konotasyonları arasında belirgin bir fark var mı sence?

Z.S.: Tarihsel olarak kutlamalarda kadınlar ve erkekler için ayrı alanlar vardı, bazı formlar da ayrıydı. Ama bugün Filistin toplumunun gelişmesiyle, kadınların sanatta ve kültürde giderek daha fazla yer almasıyla, kadınlar toplulukların ve gösterilerin vazgeçilmez bir parçası.

“Dans” kelimesinin anlamı da değişti. Toplumsal olarak raks kelimesi bizde, özellikle kadınlar için, geleneğin sınırları dışında görülebilecek şeylerle ilişkilendiriliyordu. İnsanların zihninde göbek dansıyla bağlantılıydı. Dabke kelimesi ise biraz daha hafifti. Bu algı zamanla değişti: Dans artık sanatsal ve insani bir ifade biçimi olarak gayet meşru.

Gündelik hayat

B.A.: Konserden önce konuştuğumuzda, savaşı gündelik hayatınızda yaşadığınız için sahnede de birer savaşçı gibi olduğunuzu söylemiştin. Yaklaşık bir yıl önce ateşkes ilan edildi, ama savaş aslında bitmedi. Özellikle Gazze’deki durumu takip ediyoruz; Batı Şeria için de kontrol noktalarındaki uygulamaları, yerleşimcilerin yarattığı tehdidi ve hayatı nasıl zorlaştırdıklarını duyuyoruz. “Ateşkes” sizin gündelik hayatınızda ne anlama geliyor?

Z.S.: Ateşkesin illa savaşın sonu demek olmadığına inanıyorum. Savaş gündelik hayatın ayrıntılarına sızıyor: işe ya da provaya giderken, arkadaşlarınla görüşürken korkunun orada olması. Sanatı siyasi ve toplumsal gerçeklikten ayırmak mümkün değil. Örneğin pek çok sanatsal üretim hiç tamamlanamayabiliyor, çünkü kapanmalar yüzünden dansçılar aynı yerde buluşamıyorlar. Dansçıların bir araya gelip üretmeyi bırakın yalnızca bir şey üzerine birlikte düşünmesi bile çok zor olabiliyor. Hatta bunu denerken hayatlarını tehlikeye atmış oluyorlar. Gerçek barış ateşkesle gelmez. Özgürlükle ve onurla gelir.

Isabella Hammad, Sahnedeki Hayalet, Alfa Yayınları.

B.A.: Geçenlerde Isabella Hammad’ın, Batı Şeria’da Hamlet sahneleyen bir topluluğu anlatan Sahnedeki Hayalet romanını okudum. Çok güzel bir metindi ve onun sayesinde Filistin’in haritasını ve Filistinlilerin işgal altında ne şekilde yaşadığına dair az da olsa fikir sahibi olabildim. Kitapta oyuncular kontrol noktaları yüzünden provalara saatlerce geç kalıyor, bir prova biber gazıyla kesiliyor, mekân bir anda kapalı askeri bölge ilan ediliyor ve daha bir sürü beklenmedik kesintiyle karşılaşılıyor. Bu sizin deneyiminizle ne kadar örtüşüyor?

Z.S.: Bu roman yalnızca sanatçıların değil, bütün halkın gerçekliğine dokunuyor. El-Funoun’un geçmişinden, bugün de geçerli olan bir hikâye var. Dansçıların Ramallah’ta prova için bir araya gelemediği zamanlar olmuş; o zaman Kudüs’te, El-Hakawati Tiyatrosu’nda buluşmuşlar. El-Funoun iki yıl sonra elli yaşına girecek ve hâlâ El-Halil gibi farklı yerlerden gelen üyeler var; insanlar hâlâ yollarda bekletiliyor. Bir saat geç geliyorlar, bazen hiç gelemiyorlar.

B.A.: Bizi tanıştıran Motasem Abu Hasan, İstanbul’daki DOF Tiyatro’dan arkadaşlarımıza bir söyleşi vermişti. Orada sanat etkinliklerinin çoğunun eskiden Ramallah’ta yoğunlaştığını anlatmış. Ramallah hâlâ bir kültürel merkez mi? Cenin, Nablus ya da El-Halil’deki sanatçılar birbirlerine nasıl ulaşıyor? Ve Gazze: Oradakilerle kültürel bağı sürdürmenin yolları bulunabiliyor mu?

Z.S.: Filistin yalnızca Ramallah değil. Nablus’ta, Cenin’de, El-Halil’de çok önemli deneyimler var. Ama işgal bütün bu bölgelerdeki sanatçıların birbiriyle iletişim kurmasını zorlaştırıyor.

Gazze çok daha zor, çok daha karmaşık koşullarda yaşıyor. Zorla dayatılmış bir ayrılık var, Gazze Filistin’in geri kalanından yalıtılıyor; bu da yalnızca sanatsal iletişimi değil, insani iletişimi de etkiliyor. Gazzeli pek çok sanatçı, dansçı arkadaşımız var. Bazıları öldü. Bazıları bir bacağını ya da bir elini kaybetti. Bazıları Gazze’den ayrıldı; şimdi Fransa’da ya da İtalya’dalar.

Solda 1949 Mütarekesi sınırları, sağda 2020 itibarıyla Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleri. Kaynak: Antony Loewenstein, Filistin Laboratuvarı: İsrail işgal teknolojilerini dünyaya nasıl ihraç ediyor?, çev. Özlem Özarpacı, İstanbul: Metis Yayınları, 2024 (harita: © NAD-NSU).

Boykot, normalleşme ve dayanışma

B.A.: Pek çok Filistinli sanatçı ortak projelere temkinli yaklaşıyor. Dayanışma ile normalleşme arasındaki çizgiyi nasıl çekiyorsunuz? İsrail devleti size ulaşması gereken desteği engellediğinde neler oluyor?

Z.S.: Bu da İsrail politikasının bir parçası: Yalnızca Filistin kimliğini değil, Filistin’i bütünüyle silmek. Çünkü birini dünyanın geri kalanından koparırsanız, o artık fiilen var olmaz.

Bence bu, herhangi bir Filistinli sanatçıya sorulabilecek en önemli sorulardan biri. Kısa bir süre önce “koşullu fon” denen bir şey ortaya çıktı. Avrupalı kurumlar size şunu söylüyor: İhtiyacınız olan fonu vereceğiz, ama bazı şeyleri tanımanız gerekiyor; bir Filistinli olarak varlığınızı silen şeyleri. Yani sizden taviz vermeniz isteniyor.

Bizim için dayanışma ile normalleşme arasında bir çizgi var. Dayanışma, Filistin halkının haklarını tanımak demek: özgürlüğünü ve kendi kaderini tayin hakkını. Normalleşme ise gerçekliğe sanki normal ve dengeliymiş gibi yaklaşmak; işgali, güç dengesizliğini ve işgalin yaptığı her şeyi görmezden gelmek. İsrail, sanatı, sahte bir bir arada yaşama ve eşitlik görüntüsü sunmak için, bu halka, toprağın sahiplerine karşı işlediği suçları örtmek için kullanıyor. Kültürler arası temasa, ortak projelere, sanatsal diyaloğa ve desteğe karşı değiliz. Ama bunun için açıklığa ihtiyaç var ve Filistin halkının haklarının tanınması gerekiyor.

B.A.: Özellikle bazı İsrailli dans toplulukları (Batsheva gibi) uluslararası dans dünyasında, özellikle Avrupa’da boykotla karşılanıyor. Bir tür kültürel aklamaya (whitewashing) aracı oldukları söyleniyor. Sen bu konuda ne düşünüyorsun? Bir yandan da İsrail halkı içinde muhalif hareketler de var, her ne kadar son süreçte bu tür aykırılıklara göz açtırılmıyor olsa da. 7 Ekim’den önce İsrail’de Filistin’i destekleyen insanlarla bağınız var mıydı?

Z.S.: Boykotun siyasi ve etik bir bağlama bağlı olduğuna inanıyorum. Sanat her zaman siyasetle ilgili değildir, ama özellikle Filistin’de öyledir. Elbette bu toplulukları boykot ediyoruz ve aramızda hiçbir temas yok; çünkü bu topluluklar İsrail politikalarının imajını parlatıyor. Sanki İsrail dünyaya şunu söylüyor: Bizde ifade özgürlüğü var, sanatı sunuş biçimimizde insanlık var. Oysa tam tersini yapıyor. Filistinli kurumlar, sanatçılar ve üyeler olarak boykot konusunda net bir tutumumuz var. Sanatın özgürlüğüne inanıyorum; ama bir başka halk en temel haklarından yoksun bırakılırken sanatın özgürlüğünden söz edemeyiz.

Burada bir şeyi açıklığa kavuşturmak istiyorum. Bizim sorunumuz Yahudilerle değil, Siyonizmle. Filistin’de yaşayıp Filistin’i gerçekten destekleyen İsrailliler olduğuna inanmıyorum. Çünkü biri, benden çalınmış topraklarımda yaşarken aynı zamanda beni desteklediğini nasıl söyleyebilir?

İsviçre’de yaşayan Yahudi arkadaşlarım var. Gazze’deki savaş sırasında İsviçre’ye gittiğimde, orada kaldığım süre boyunca yanımızda durdular. Bizi Filistin’i destekleyen eylemlere götürdüler; Filistin halkının acılarını konu alan gösterilere ve tartışmalara katılmaya da büyük ilgi gösterdiler.

B.A.: Türkiye’de de örneğin Kürtçe uzun süre yasaklı bir dil oldu; Kürtçe konuşmak, hatta Kürtçe şarkı söylemek bağlama göre hâlâ tartışma ya da cezalandırma konusu olabiliyor. Benim de bir parçası olduğum Kardeş Türküler projesine katkıda bulunan sanatçılar için, söylemek istediğini istediği dilde ve koşulsuzca söyleyebilmek çok temel bir kültürel talep.

Z.S.: Bu bana bir şeyi hatırlattı. Dabke yapan, Arapça, Filistin lehçesiyle bizim geleneksel şarkılarımızı söyleyen genç kadınların videolarını bana gönderdiğinizde aklımda bir fikir uyandı: “İşte dayanışma böyle bir şey!” Birlikte, iki kültür arasında ortak bir şeyler üretmeyi çok isterim.

Soldan sağa: Leyla Postalcıoğlu, Fehmiye Çelik, Banu Açıkdeniz, Feryal Öney, Burcu İsra Kanbakoğlu

B.A.: Biz de çok isteriz. Umarım bu tanışıklığımız bir gün ortak bir üretime de vesile olur. Çok teşekkür ediyorum Zain, sorularımı cevapladığın için. Saheed, çeviri için de çok teşekkürler. Senin sayende çok daha zengin bir görüşme yapmış olduk.

Dipnotlar

¹ Elke Kaschl, Celile’deki bir dabke topluluğunun üyelerinden ve halkbilimi literatüründen şu açıklamaları aktarıyor: şimaliyye adını “kuzey” (al-shamāl) ya da sol ayakla başladığı için “sol” (al-shimāl) kelimesinden alıyor; şaraviyye bir köyün adından geliyor; gazaliyye sağ ayakla yere vurulan üç güçlü vuruşla tanınıyor; bedeviyye “Bedevilerin dabkesi”, karadiyye ise “Kürt dabkesi” olarak anılıyor. Kaschl, bedeviyyeye Filistin halkbilimi literatüründe rastlamadığını da belirtiyor (Elke Kaschl, Dance and Authenticity in Israel and Palestine: Performing the Nation, Leiden: Brill, 2003, s. 82, 216). Ancak şunu belirtmek gerekir ki Zain Saadeh’e göre bu adların anlamları ve hangi yöreye ya da topluluğa ait oldukları kesin olarak bilinmiyor.

² Elke Kaschl, Dance and Authenticity in Israel and Palestine: Performing the Nation [İsrail ve Filistin’de Dans ve Otantiklik: Ulusu Sahnelemek], Leiden: Brill, 2003.

³ Arzu Öztürkmen, Türkiye’de Folklor ve Milliyetçilik, İstanbul: İletişim Yayınları, 1998.

Paylaş.

Yanıtla