Varşova’da dünya prömiyerini yapan “Mothers of Kherson” (Hersonlu Anneler), Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sırasında çocuklarından koparılan kadınların mücadelesini anlatıyor.
Çocuklarını savaştan uzaklaştırdıklarını düşünen anneler, bir süre sonra onlara ulaşamaz hale gelir. Kırım’daki yaz kampına gönderilen kızlarını geri getirebilmek için binlerce kilometrelik bir yolculuğa çıkmaları gerekecektir. Mothers of Kherson, bu gerçek deneyimlerden hareketle kurduğu hikayeyi 16 Ekim 2026’da Varşova’daki Polonya Ulusal Operası’nda sahneye taşıdı. New York Metropolitan Operası ile ortak gerçekleştirilen iki perdelik yapımın yönetmenliğini Barbara Wysocka, orkestra şefliğini Keri-Lynn Wilson üstlendi. Eser İngilizce seslendiriliyor.
Operanın merkezinde Kateryna ve Dasha adlı iki anne ile büyükanne Olha bulunuyor. Çocuklarının güvenli bir ortamda kalacağına inanarak kamp yolculuğuna izin veren kadınlar, telefonların sustuğu, geri dönüş vaatlerinin tutulmadığı bir belirsizlikle karşılaşıyor. Ardından Polonya, Belarus ve Rusya üzerinden Kırım’a ulaşmaya çalışıyorlar. Bindikleri otobüste, geri getirmeyi umdukları çocuklar için boş koltuklar bırakılıyor.
Libretto, gerçek olaylardan esinlenmekle birlikte yaşanmış tek bir kurtarma operasyonunun birebir aktarımı değil. Kadınların deneyimlerini kurmaca karakterler ve dramatik bir yolculuk içinde bir araya getiriyor. Bu tercih, savaşın geniş ölçekli yıkımını, çocuklarına ulaşmak isteyen insanların karşılaştığı somut engeller üzerinden anlatmayı sağlıyor.
Besteci Kolomiiets, çağdaş müzik çevrelerinden gelen bir isim. Mothers of Kherson’da ise Ukrayna halk ezgilerini, lirik vokal bölümleri, sert orkestra çıkışları ve güçlü koro sahneleriyle buluşturmuş. Bachtrack eleştirmeni Peter Quantrill, müziğin özellikle orkestra geçişleri ve korolarda etkili olduğunu belirtirken, bazı bölümlerde yoğun duygusal anlatımın aşırıya kaçtığını düşünüyor. Wysocka’nın sahnelemesini ise bu estetik gerilimleri bir arada tutabilmesi nedeniyle övüyor.
Librettist George Brant da güncel siyasal meseleleri sahneye taşıyan çalışmalarıyla tanınıyor. İnsansız hava aracı savaşının bir pilot üzerindeki etkilerini ele alan Grounded adlı oyunu daha önce Jeanine Tesori’nin müziğiyle operaya uyarlanmıştı. Mothers of Kherson’da Brant’ın odağı, savaşın içindeki kadınların korkuları, dayanışmaları ve harekete geçme kararları.
Polonya Ulusal Operası ve Metropolitan Opera, eseri Ukrayna’ya desteklerinin bir parçası olarak sunduklarını ifade ediyor. The Observer, müziğin konunun ağırlığını taşıdığını, ancak sahnelemenin yer yer dramatik eylemden çok oratoryo niteliğini öne çıkardığını yazdı. Gazetenin aktardığına göre prömiyer seyircisi eseri yaklaşık 20 dakika ayakta alkışladı.
Haziran 2026’da Kiev’de Ukraynaca konser versiyonu sunulan operanın Metropolitan Opera gösterimleri 2028 baharı için planlanıyor. Hersonlu Anneler, böylece devam eden bir savaşın içinden doğup uluslararası opera sahnelerine uzanıyor.
(Derleyen: Metin Göksel)
